ฝันร้ายที่สุดของสาย Self-Custody เกิดขึ้นจริง — เช้าวันศุกร์ที่ 31 กรกฎาคม 2026 มีคนกวาด Bitcoin จำนวน 594 BTC มูลค่าราว 38 ล้านดอลลาร์ ออกจากกระเป๋าเย็น (Hardware Wallet) ประมาณ 500 ใบ ภายในเวลาแค่ 25 นาที ต้นตอไม่ใช่การแฮ็กเซิร์ฟเวอร์หรือฟิชชิ่ง แต่เป็น “ช่องโหว่การสุ่มตัวเลข” ในเฟิร์มแวร์ Coldcard Mk3 ที่ฝังอยู่เงียบ ๆ มาตั้งแต่ปี 2021 กว่า 5 ปี
📑 สารบัญ
เกิดอะไรขึ้น: 25 นาที 500 กระเป๋า
ระหว่างเวลา 01:31 ถึง 01:56 UTC ของวันที่ 31 กรกฎาคม 2026 (ตรงกับ 08:31–08:56 น. ตามเวลาประเทศไทย) มีธุรกรรมราว 500 รายการถูกยิงเข้าเครือข่าย Bitcoin ในช่วงเวลาเพียง 3 บล็อกติดกัน ทั้งหมดคือการกวาดเหรียญออกจากกระเป๋าคนละใบ รวมแล้ว 594 BTC
สิ่งที่ทำให้นักวิเคราะห์ผงะคือรูปแบบของเหยื่อ — กระเป๋าที่โดนกวาดล้วนเป็นกระเป๋าแบบ Single-signature ที่มียอดเกิน 0.15 BTC และหลายใบเป็นกระเป๋าที่ “หลับ” ไม่มีการเคลื่อนไหวมาหลายปี เหรียญในนั้นมีอายุกระจายตั้งแต่ปี 2021 จนถึงปี 2026
| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| จำนวนที่ถูกขโมย | 594 BTC (ประมาณ 38 ล้านดอลลาร์) |
| จำนวนกระเป๋า | ประมาณ 500 ใบ (Single-signature) |
| ช่วงเวลา | 01:31–01:56 UTC (25 นาที / 3 บล็อก) |
| ยอดขั้นต่ำที่โดน | มากกว่า 0.15 BTC ต่อกระเป๋า |
| ผู้ค้นพบ | ทีมวิศวกรรมและความปลอดภัย Bitcoin ของ Block |
| ตัวผู้โจมตี | ยังไม่ทราบตัวตน |
ต้นตอช่องโหว่: บั๊กบรรทัดเดียวที่ทำลายความสุ่ม
หัวใจความปลอดภัยของกระเป๋าเย็นคือ ความสุ่ม (Entropy) ตอนสร้าง Seed Phrase ถ้าตัวเลขที่สุ่มออกมาเดาได้ กุญแจทั้งหมดที่งอกจากมันก็เดาได้ตามไปด้วย
ตามการวิเคราะห์ของทีม Block ปัญหาอยู่ตรงที่ไลบรารีตัวช่วยในเฟิร์มแวร์ ตรวจแค่ว่า “มีการตั้งค่า” ตัวสร้างเลขสุ่มเชิงฮาร์ดแวร์อยู่หรือไม่ แต่ไม่ได้ตรวจว่ามันถูก “เปิดใช้งาน” จริงหรือเปล่า ผลคือเครื่องข้ามชิปสุ่มเชิงฮาร์ดแวร์ไปเลย แล้วตกกลับไปใช้การสุ่มด้วยซอฟต์แวร์แทน
ที่แย่กว่านั้นคือ ตัวสุ่มซอฟต์แวร์นี้ใช้ค่าตั้งต้นจาก หมายเลขซีเรียลของชิป และ ค่าในรีจิสเตอร์นาฬิกา ซึ่งทั้งคู่ไม่ใช่ความลับ — เป็นค่าที่คาดเดาหรือไล่หาได้ พูดง่าย ๆ คือ Seed ที่ผู้ใช้เชื่อว่าสุ่มจากความน่าจะเป็นระดับจักรวาล จริง ๆ แล้วถูกจำกัดให้อยู่ในกรอบแคบ ๆ ที่คอมพิวเตอร์ไล่ครบได้
ควรเป็น
ชิปสุ่มเชิงฮาร์ดแวร์สร้าง Entropy คุณภาพสูง → Seed เดาไม่ได้
เกิดขึ้นจริง
เช็คผิด → ข้ามชิปสุ่ม → ใช้ซีเรียลชิป + นาฬิกาเป็นตัวตั้งต้น → Seed ไล่หาได้
ใครเสี่ยงบ้าง? เช็ครุ่นและเฟิร์มแวร์
Coinkite ผู้ผลิต Coldcard ออกประกาศเตือนอย่างเป็นทางการแล้ว โดยระบุขอบเขตความเสี่ยงไว้ชัดเจน
| รุ่น | สถานะ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| Coldcard Mk3 | ⚠️ เสี่ยง | Seed ที่สร้างบนเฟิร์มแวร์ 4.0.1 ถึง 5.0.3 |
| Coldcard Mk4 | ✅ ยังไม่พบผลกระทบ | ตามข้อมูลปัจจุบัน |
| Coldcard Q | ✅ ยังไม่พบผลกระทบ | ตามข้อมูลปัจจุบัน |
| Coldcard Mk5 | ✅ ยังไม่พบผลกระทบ | ตามข้อมูลปัจจุบัน |
เวอร์ชัน 5.0.3 คือเฟิร์มแวร์รุ่นสุดท้ายที่รองรับ Mk3 ดังนั้นถ้าคุณสร้าง Seed บน Mk3 ตั้งแต่มีนาคม 2021 เป็นต้นมา ให้ถือว่าอยู่ในกลุ่มเสี่ยงทั้งหมด ไม่ว่าตอนนี้เหรียญจะยังอยู่ครบหรือไม่ก็ตาม
Coinkite แนะนำให้ทำอะไร
ในประกาศเตือน Coinkite ให้แนวทางไว้ 3 ทาง เรียงจากมาตรการเร่งด่วนไปจนถึงทางแก้ระยะยาว
🚩 1. ตั้ง BIP-39 Passphrase แล้วย้ายเหรียญทันที
สร้าง Passphrase ที่แข็งแรงและไม่ซ้ำใครบนเครื่อง แล้วโอนเหรียญไปยังกระเป๋าใหม่ที่ได้จาก Passphrase นั้น เป็นมาตรการที่ทำได้เร็วที่สุด
🚩 2. สร้าง Seed ใหม่ด้วยลูกเต๋า
อัปเดตเป็นเฟิร์มแวร์ 4.1.9 แล้วสร้าง Seed ใหม่ด้วยวิธีทอยลูกเต๋า โดยใช้ลูกเต๋า 6 หน้าที่เที่ยงตรง ทอยอย่างน้อย 99 ครั้ง เพื่อให้ความสุ่มมาจากมือคุณเอง ไม่ใช่จากชิปที่มีปัญหา
🚩 3. ย้ายไปเครื่องรุ่นที่ไม่มีปัญหา
Coinkite ระบุว่านี่คือทางออกระยะยาวที่แนะนำที่สุด — สร้าง Seed ใหม่บน Coldcard รุ่นที่ไม่ได้รับผลกระทบ แล้วย้ายเหรียญทั้งหมดไป
บทเรียนสำหรับคนไทยที่ถือกระเป๋าเย็น
เหตุการณ์นี้สั่นคลอนความเชื่อพื้นฐานของวงการ Self-Custody ที่ว่า “เอาเหรียญออกจากกระดานเทรดมาเก็บในกระเป๋าเย็นแล้วปลอดภัยแน่นอน” ความจริงคือกระเป๋าเย็นย้ายความเสี่ยงจาก “เจ้าของกระดานโกง” ไปเป็น “โค้ดในเครื่องต้องถูกต้อง” เท่านั้น
- Seed ของคุณสร้างบนเครื่องรุ่นอะไร เฟิร์มแวร์เวอร์ชันไหน — จำได้หรือไม่
- มีการตั้ง BIP-39 Passphrase ทับไว้หรือเปล่า
- เหรียญก้อนใหญ่ยังเป็นกระเป๋าแบบ Single-signature อยู่หรือไม่
- ติดตามประกาศความปลอดภัยจากผู้ผลิตกระเป๋าที่ใช้อยู่หรือเปล่า
- เคยทดสอบกู้คืนกระเป๋าจาก Seed จริงหรือยัง
- ถ้าถือเหรียญมูลค่าสูง พิจารณาใช้ Multi-signature แทน Single-signature เพราะต่อให้กุญแจหนึ่งดอกรั่ว เหรียญก็ยังไม่หาย
- สร้าง Entropy ด้วยตัวเองด้วยวิธีทอยลูกเต๋า ถ้าเครื่องรองรับ
- กระจายเหรียญหลายกระเป๋า อย่ากองไว้ที่เดียว
- ติดตามช่องทางประกาศความปลอดภัยของผู้ผลิตอย่างสม่ำเสมอ
ที่น่าสังเกตคือ แม้จะเป็นการขโมยระดับ 38 ล้านดอลลาร์ แต่ตลาดแทบไม่ขยับ — Bitcoin ยังยืนเหนือระดับ 64,000 ดอลลาร์ สะท้อนว่านักลงทุนมองเป็นปัญหาเฉพาะผลิตภัณฑ์ ไม่ใช่ปัญหาของตัวเครือข่าย Bitcoin เอง
สรุป
594 BTC หายใน 25 นาที
กระเป๋าเย็น Coldcard Mk3 ราว 500 ใบถูกกวาดพร้อมกัน มูลค่าราว 38 ล้านดอลลาร์
ต้นตอคือความสุ่มพัง
เฟิร์มแวร์เช็คผิด ข้ามชิปสุ่มฮาร์ดแวร์ แล้วใช้ซีเรียลชิปกับนาฬิกาเป็นตัวตั้งต้นแทน
ซ่อนอยู่ 5 ปี
บั๊กเข้ามาตั้งแต่เฟิร์มแวร์ 4.0.0 เดือนมีนาคม 2021 กระทบ Seed ที่สร้างบนเวอร์ชัน 4.0.1 ถึง 5.0.3
Mk3 เท่านั้น
Mk4, Q และ Mk5 ยังไม่พบผลกระทบ ส่วนคนที่ตั้ง BIP-39 Passphrase มีความเสี่ยงจำกัด
ต้องย้ายเหรียญทันที
ตั้ง Passphrase แล้วย้าย หรือสร้าง Seed ใหม่ด้วยลูกเต๋า 99 ครั้ง หรือย้ายไปรุ่นที่ปลอดภัย
