ฝันร้ายของสาย DePIN มาถึงแล้ว — Storj Labs ผู้บุกเบิกคลาวด์สตอเรจแบบกระจายศูนย์ที่ก่อตั้งมาตั้งแต่ปี 2014 ยื่นล้มละลายภายใต้ Chapter 11 ต่อศาลล้มละลายสหรัฐฯ เขตเวสต์เวอร์จิเนียตอนเหนือ เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม 2026 ส่งผลให้เหรียญ STORJ ดิ่งลงกว่า 15% ภายในวันเดียว ขณะที่เจ้าของ Storage Node ทั่วโลกต้องลุ้นระทึกว่าเงินที่ถูก “หักไว้” (held amount) สะสมมาหลายปีจะได้คืนหรือไม่
📑 สารบัญ
เกิดอะไรขึ้นกับ Storj
Storj Labs ก่อตั้งเมื่อปี 2014 โดย Shawn Wilkinson และ John Quinn ด้วยไอเดียที่ฟังดูปฏิวัติวงการในยุคนั้น คือแทนที่จะเก็บไฟล์ไว้ในดาต้าเซ็นเตอร์ยักษ์ใหญ่แบบ AWS หรือ Google Cloud ก็กระจายไฟล์ที่เข้ารหัสแล้วไปเก็บบนฮาร์ดดิสก์ว่างของคนทั่วไปทั่วโลก แล้วจ่ายค่าตอบแทนเป็นเหรียญ STORJ
แต่วันที่ 26 กรกฎาคม 2026 บริษัทกลับยื่นขอความคุ้มครองจากศาลแบบสมัครใจ โดยให้เหตุผลว่าต้องการ “ล้างภาระหนี้สินที่ผูกพันมาจากธุรกิจในช่วงก่อนหน้า” ซึ่งรวมถึงดีลเข้าซื้อกิจการและกิจกรรมนอกธุรกิจหลักที่บริษัทกำลังถอนตัวออกมา
Chapter 11 คืออะไร ทำไมไม่ใช่ “เจ๊งปิดกิจการ”
หลายคนเห็นคำว่า “ล้มละลาย” แล้วตกใจคิดว่าบริษัทปิดตัวทันที แต่ในกฎหมายสหรัฐฯ Chapter 11 คือการ “ฟื้นฟูกิจการ” ไม่ใช่การชำระบัญชีปิดกิจการ (ซึ่งคือ Chapter 7)
| ประเภท | ความหมาย | ธุรกิจดำเนินต่อ? |
|---|---|---|
| Chapter 11 | ฟื้นฟูกิจการ ปรับโครงสร้างหนี้ภายใต้การกำกับของศาล | ใช่ — ดำเนินธุรกิจต่อได้ |
| Chapter 7 | ชำระบัญชี ขายทรัพย์สินคืนเจ้าหนี้ แล้วปิดกิจการ | ไม่ — ปิดถาวร |
Storj ระบุว่าหลังผ่านกระบวนการนี้ จะสร้าง โครงสร้างการถือหุ้นใหม่ ที่ประกอบด้วยฝ่ายบริหาร ผู้ถือเหรียญ ชุมชนกระจายศูนย์ และนักลงทุน โดยมี Inveniam เข้ามาสนับสนุน
กับดักของเจ้าของ Node — เงินค้างท่อที่ถอนไม่ได้
นี่คือส่วนที่เจ็บที่สุดของข่าวนี้ เพราะ Storj มีนโยบาย “held amount” หรือการหักเงินรายได้ของ Node ไว้เป็นหลักประกันว่าจะไม่ทิ้งเครือข่ายกลางคัน
| ช่วงเวลาที่รัน Node | สัดส่วนรายได้ที่ถูกหักไว้ |
|---|---|
| เดือนที่ 1–3 | 75% |
| เดือนที่ 4–6 | 50% |
| เดือนที่ 7–9 | 25% |
แปลว่าคนที่รัน Node มานานหลายปีอาจมีเงินค้างอยู่ในระบบเป็นก้อนใหญ่ กระจายอยู่ตาม satellite หลายตัว และตอนนี้ FAQ ของ Storj ระบุชัดว่า “ยอดค้างก่อนเข้ากระบวนการจะถูกจัดการผ่าน claims agent” — พูดง่าย ๆ คือกลายเป็น “สิทธิเรียกร้องในคดีล้มละลาย” ไม่ใช่เงินที่จ่ายคืนทันที
💀 ออกทันที = เสียหมด
ถ้าปิด Node ทิ้งดื้อ ๆ จะถูกริบเงิน held amount ทั้งก้อน
⚠️ Graceful Exit = ต้องรอ
ต้องย้ายข้อมูลออกจากเครื่องให้ครบก่อน ใช้เวลานาน และต้องเปิดเครื่องรับใช้เครือข่ายต่อไประหว่างนั้น
คนถือเหรียญ STORJ จะได้อะไร
Storj ออกจดหมายเปิดผนึกสัญญาว่าจะเสนอกลไกให้ผู้ถือเหรียญได้ เข้าร่วมถือหุ้น (equity) ในบริษัทที่ปรับโครงสร้างใหม่ ฟังดูดี แต่มีเงื่อนไขสำคัญที่ต้องเข้าใจ
🚩 1. เจ้าหนี้ได้ก่อนเสมอ
ตามลำดับชั้นในคดีล้มละลาย เจ้าหนี้จะได้รับชำระก่อน ผู้ถือหุ้นอยู่ล่างสุดของพีระมิด และผู้ถือเหรียญมีสถานะใกล้เคียงผู้ถือหุ้นมากที่สุด
🚩 2. ต้องรอศาลอนุมัติ
ข้อเสนอเรื่อง equity ยังไม่มีผลจนกว่าศาลจะเห็นชอบแผนฟื้นฟู ซึ่งอาจใช้เวลาหลายเดือนถึงหลายปี
🚩 3. กติกายังไม่นิ่ง
Storj ยังไม่ประกาศว่าจะใช้ snapshot วันไหน ต้องล็อกเหรียญหรือไม่ หรือใครมีสิทธิ์บ้าง — ทุกอย่างจะถูกกำหนดระหว่างคดี
ราคา STORJ และสัญญาณเตือนก่อนหน้า
ที่น่าสนใจคือตลาด ไม่ได้ตอบสนองทันที ราคายังยืนแถว 0.074 ดอลลาร์ตอนประกาศ ก่อนจะร่วงแรงข้ามคืนลงมาราว 0.063 ดอลลาร์ในช่วงกลางวันของวันที่ 27 กรกฎาคม คิดเป็นการลดลงราว 14–15% พร้อมวอลุ่มพุ่งขึ้นกว่า 271% แตะ 11.2 ล้านดอลลาร์
| ตัวชี้วัด | ค่า |
|---|---|
| ราคาก่อนข่าว | ราว 0.074 ดอลลาร์ |
| ราคาหลังข่าว (27 ก.ค.) | ราว 0.063 ดอลลาร์ |
| การเปลี่ยนแปลง | ลดลงราว 14–15% |
| วอลุ่มเทรด | เพิ่มขึ้นราว 271% เป็น 11.2 ล้านดอลลาร์ |
| เทียบระดับ ต.ค. 2025 | ต่ำกว่าราว 2 ใน 3 (จาก 0.1872 ดอลลาร์) |
และถ้าย้อนดูดี ๆ จะเห็นว่า สัญญาณเตือนมีมาก่อนแล้ว:
- พฤษภาคม 2026 — Binance ติดป้าย Monitoring Tag ให้ STORJ
- 22 กรกฎาคม 2026 — WazirX ถอดสัญญา Perpetual Futures ของ STORJ
- ราคาลดลงต่อเนื่องกว่า 2 ใน 3 นับจากเดือนตุลาคม 2025
บทเรียนสำหรับนักลงทุนไทย
เคสนี้เป็นตัวอย่างชั้นดีของความเสี่ยงที่นักลงทุนสาย DePIN และคนที่รันโหนดหารายได้มักมองข้าม
โปรเจกต์กระจายศูนย์ ก็ยังมีบริษัทตรงกลาง
ต่อให้เครือข่ายจะกระจายศูนย์แค่ไหน ถ้ามีนิติบุคคลเป็นคนดูแล satellite และจ่ายเงิน ความเสี่ยงด้านองค์กรก็ยังอยู่เต็ม ๆ
รายได้ที่ยังไม่ถอน = ยังไม่ใช่ของเรา
เงินที่ค้างอยู่ในระบบของแพลตฟอร์ม ไม่ว่าจะเป็น held amount หรือยอดสะสมรอถอน ล้วนกลายเป็นหนี้ในคดีได้ทั้งสิ้น
ป้ายเตือนจากกระดานเทรดมีความหมาย
Monitoring Tag ของ Binance และการถอดสัญญาของกระดานอื่น มักมาก่อนข่าวร้ายเสมอ อย่ามองข้าม
สัญญาว่าจะให้หุ้น ไม่เท่ากับได้หุ้น
คำมั่นเรื่อง equity ที่ยังต้องผ่านศาล คือความหวัง ไม่ใช่หลักประกัน
- อย่าเพิ่งปิดเครื่องทิ้งดื้อ ๆ เพราะจะโดนริบ held amount ทั้งก้อน
- อ่าน FAQ การปรับโครงสร้างของ Storj และเอกสารจาก claims agent อย่างละเอียด
- บันทึกหลักฐานยอดค้างจ่ายทั้งหมดไว้ เผื่อต้องยื่นเรียกร้องสิทธิ์
- ประเมินว่าค่าไฟกับค่าเสื่อมฮาร์ดดิสก์ที่ต้องจ่ายต่อ คุ้มกับโอกาสได้เงินคืนหรือไม่
สรุป
การล้มละลายของ Storj Labs ไม่ใช่การปิดตัวแบบ BitMart หรือ BitMEX แต่เป็นการเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูที่บริการยังเดินหน้าต่อ อย่างไรก็ตาม สำหรับผู้ถือเหรียญและเจ้าของ Node ความไม่แน่นอนยังสูงมาก เพราะทุกอย่างขึ้นอยู่กับแผนฟื้นฟูที่ศาลจะอนุมัติ ซึ่งเจ้าหนี้อยู่แถวหน้าเสมอ
