Liquid Staking Token (LST) คือเหรียญที่ได้รับตอนเอา ETH หรือ SOL ไปวาง stake ผ่านโปรโตคอลอย่าง Lido หรือ Jito แล้วได้ stETH / jitoSOL กลับมาใช้ใน DeFi ต่อได้ทันทีโดยไม่ต้องรอ unlock — แต่สิ่งที่คนไทยส่วนใหญ่ไม่รู้คือ เว็บเทรดที่มีใบอนุญาต ก.ล.ต. ทั้ง Binance TH และ Bitkub ไม่มีคู่เทรด stETH หรือ jitoSOL ขายเลยแม้แต่ตัวเดียว ใครอยากได้ต้องทำผ่านกระเป๋า self-custody เท่านั้น
📑 สารบัญ
Liquid Staking Token คืออะไร
ปัญหาของการ stake แบบดั้งเดิม (native staking) คือเงินถูกล็อกไว้ใช้ทำอะไรต่อไม่ได้ เช่น Ethereum ต้องมีขั้นต่ำ 32 ETH ต่อ validator และระหว่าง stake จะเอาเหรียญไปทำอย่างอื่นไม่ได้เลย Liquid Staking แก้ปัญหานี้ด้วยการให้ผู้ใช้ฝากเหรียญเข้ากองรวม (pool) แล้วรับ token ตัวแทนกลับมาทันที — token ตัวนี้ยังคงได้รับ reward จากการ stake ไปด้วย แต่พร้อมใช้งานใน DeFi ได้เลย เช่น ใช้เป็น collateral กู้เงิน หรือเพิ่ม liquidity ในพูล
สองตัวที่ใหญ่ที่สุดในตลาดคือ stETH ของ Lido (บน Ethereum) และ jitoSOL ของ Jito (บน Solana) กลไกการทำงานพื้นฐานคล้ายกันแต่วิธีสะท้อนผลตอบแทนต่างกันโดยสิ้นเชิง
stETH vs jitoSOL ต่างกันตรงไหน
ความแตกต่างสำคัญที่สุดไม่ใช่แค่คนละเชน แต่คือ “วิธีจ่าย reward” ซึ่งกระทบตอนคำนวณภาษีและตอนเอาไปใช้ DeFi ด้วย
| ประเด็น | stETH (Lido / Ethereum) | jitoSOL (Jito / Solana) |
|---|---|---|
| วิธีจ่าย reward | Rebasing — จำนวน stETH ในกระเป๋าเพิ่มขึ้นเองทุกวัน | Appreciating — จำนวนเหรียญเท่าเดิม แต่ 1 jitoSOL แลกคืนได้ SOL มากขึ้นเรื่อยๆ |
| แหล่ง reward | Consensus layer + priority fee + MEV (ผ่าน MEV-boost) | Native staking reward + MEV (ผ่าน Jito Block Engine โดยตรง) |
| ค่าธรรมเนียมโปรโตคอล | 10% ของ reward (แบ่ง node operator / DAO treasury เท่าๆกัน) | แปรผันตามพูล โดยทั่วไปรวมอยู่ใน exchange rate แล้ว |
| ถอนออกใช้เวลา | ปกติ 1-5 วัน ช่วง exit queue แน่นอาจยาวกว่า 10 วัน | เร็วกว่า (Solana ไม่มี exit queue รูปแบบเดียวกับ Ethereum) |
จุดที่ต้องระวังเรื่อง jitoSOL คือ reward ส่วน MEV ทำให้ APY มักสูงกว่า native SOL staking ธรรมดา เพราะดึงรายได้พิเศษจากการจัดลำดับธุรกรรมในบล็อกเข้ามาเสริม ไม่ใช่ reward จากเงินเฟ้อเหรียญอย่างเดียว ส่วน stETH ใช้ rebasing ทำให้ผู้ใช้บางคนงงว่าทำไมจำนวนเหรียญในกระเป๋าตัวเองขยับขึ้นเอง — เป็นกลไกปกติ ไม่ใช่บั๊ก
- stETH — เช็คตรงที่ stake.lido.fi (แสดง APR ปัจจุบันแบบ moving average 7 วัน)
- jitoSOL — เช็คตรงที่ jito.network หรือเทียบผ่าน DefiLlama Yields
- ตัวเลข APY ขยับทุกวันตามจำนวนคนแย่ง stake ทั้งเครือข่าย ห้ามเชื่อตัวเลขที่เห็นจากบทความเก่า
ทำไมเว็บเทรดไทยไม่มีขาย LST
นี่คือจุดที่คนไทยเข้าใจผิดบ่อยที่สุด เพราะเห็นข่าว stETH/jitoSOL บนสื่อต่างประเทศตลอด แต่พอเปิดแอปเว็บเทรดไทยค้นหากลับไม่เจอ
| เว็บเทรด | จำนวนเหรียญที่รองรับ | มี stETH / jitoSOL ไหม |
|---|---|---|
| Binance TH | 745 เหรียญ | ไม่มี — มีแค่ WBETH (คนละตัวกับ stETH) ให้เทรด |
| Bitkub | 364 คู่เทรด | ไม่มีเลยแม้แต่ตัวเดียว |
ขั้นตอนจริงถ้าอยากทำ Liquid Staking (ต้องทำผ่านกระเป๋าตัวเองเท่านั้น)
เพราะเว็บเทรดไทยไม่รองรับ คนที่อยากได้ stETH/jitoSOL ต้องเริ่มจากการมี ETH หรือ SOL ในกระเป๋า self-custody ของตัวเองก่อน แล้วค่อยไป stake ตรงกับโปรโตคอล
ซื้อ ETH หรือ SOL จากเว็บเทรดไทย
เริ่มจากซื้อเหรียญที่ต้องการ stake ผ่านเว็บเทรดที่มีใบอนุญาตก่อน เช่น Binance TH ซึ่งมีทั้ง ETH และ SOL ให้ซื้อด้วยเงินบาทตรง
ถอนเข้ากระเป๋า self-custody
ถอน ETH ไปกระเป๋าที่รองรับ Ethereum (MetaMask, Trust Wallet) หรือถอน SOL ไปกระเป๋าที่รองรับ Solana (Phantom, Solflare) — ทดสอบถอนก้อนเล็กก่อนเสมอ
เข้าเว็บโปรโตคอลตรง เชื่อมกระเป๋า
stETH: เข้า stake.lido.fi กด Connect Wallet ส่วน jitoSOL: เข้า jito.network ส่วน Get JitoSOL กด Connect Wallet เลือก Phantom/Solflare
ใส่จำนวนที่จะ stake แล้วยืนยันธุรกรรม
กรอกจำนวน ETH หรือ SOL ที่ต้องการฝาก กดยืนยัน เสียค่า gas ของเชนนั้นตามปกติ ระบบจะ mint stETH/jitoSOL เข้ากระเป๋าให้เลย (stETH ได้รับภายใน 24 ชม. โดยไม่ต้องรอ validator activate)
ใช้ LST ต่อใน DeFi ได้เลย (ถ้าต้องการ)
เอา stETH/jitoSOL ไปวางเป็น collateral กู้เงินบน Aave/marginfi หรือเพิ่ม liquidity บน DEX ได้ตามต้องการ โดยยัง stake รับ reward ไปด้วยพร้อมกัน
ตอนจะถอนคืน ต้อง unstake ผ่านโปรโตคอลเดิม
กดปุ่ม Withdraw/Unstake บนเว็บเดิม ใส่จำนวน stETH/jitoSOL ที่จะแลกคืน ระบบเข้าคิว FIFO รอ validator exit แล้วได้ ETH/SOL กลับมาตามเวลาคิว
ความเสี่ยงที่ต้องรู้ก่อนเริ่ม
💀 Depeg Risk (ราคาหลุด 1:1)
พ.ค.-มิ.ย. 2022 stETH เคยหลุด peg ลงไปถึง 0.94 ETH จากแรงเทขายของ Celsius/Alameda ช่วง Terra/Luna ล่ม แม้ backing จริงยังอยู่ 1:1 แต่ตลาดรองสามารถเทรดต่ำกว่าได้ถ้า liquidity ตึง
💀 Slashing Risk
ถ้า validator ที่ถือหุ้นเราทำผิดกฎร้ายแรง (double-sign, malicious) อาจถูกตัดเงินสูงสุดถึง 100% ในกรณีร้ายแรงที่สุด แม้โปรโตคอลจะกระจาย stake ไปหลาย validator เพื่อลดความเสี่ยงนี้แล้วก็ตาม
⚠️ Withdrawal Queue ยาวได้ไม่แน่นอน
ปกติถอน stETH ใช้ 1-5 วัน แต่ถ้าช่วงนั้น validator exit queue ทั้งเครือข่าย Ethereum แน่น (เคยพุ่งถึง 13+ วันจากเหตุ security incident รายใหญ่) เวลาถอนจะยาวตามไปด้วย ไม่ใช่ถอนได้ทันทีเหมือนขายในตลาด
⚠️ Smart Contract Risk
LST ทำงานผ่านสัญญาอัจฉริยะทั้งหมด หากมีบั๊กหรือถูกแฮ็กที่ตัวโปรโตคอล (ไม่ใช่กระเป๋าเรา) เงินที่ฝากไว้มีความเสี่ยงสูญหายได้ ควรเลือกโปรโตคอลที่ audit มาแล้วหลายรอบและมีประวัติยืนระยะนาน
กับดักที่คนพลาดบ่อย
🚩 1. คิดว่าซื้อ stETH/jitoSOL ได้จากเว็บเทรดไทย
ค้นหาในแอป Binance TH หรือ Bitkub แล้วไม่เจอ บางคนเข้าใจผิดคิดว่าเว็บล่มหรือระบบมีปัญหา
🚩 2. สับสน WBETH กับ stETH ว่าเป็นตัวเดียวกัน
Binance TH มี WBETH ให้เทรด บางคนเข้าใจผิดว่าคือ stETH ของ Lido
🚩 3. ลืมเผื่อค่า gas ตอนจะ unstake
ตอนฝากมีเงินพอจ่าย gas แต่ตอนจะถอนคืนหลายเดือนต่อมา ลืมเผื่อ ETH/SOL ไว้จ่ายค่าธรรมเนียมธุรกรรม
🚩 4. ใช้ stETH เป็น collateral เกินสัดส่วนปลอดภัย
เอา stETH ไปกู้เงินต่อบน DeFi lending แล้วตั้ง leverage สูงเกินไป พอเกิด depeg ช่วงสั้นๆ ก็ถูก liquidate ทันที
🚩 5. เชื่อ APY ที่เห็นในบทความเก่าโดยไม่เช็คของจริง
APY ของทั้ง stETH และ jitoSOL ขยับทุกวันตามจำนวนคนแย่ง stake ทั้งเครือข่าย ตัวเลขในบทความวันนี้อาจไม่ตรงกับวันที่อ่าน
🚩 6. ไม่แยกความเสี่ยงระหว่างกระเป๋าตัวเองกับโปรโตคอล
บางคนกลัวโปรโตคอลถูกแฮ็กจนไม่กล้าใช้ LST เลย แต่กลับใช้ seed phrase กระเป๋าตัวเองแบบไม่ระมัดระวัง ซึ่งเป็นความเสี่ยงที่สูงกว่ามาก
เช็กลิสต์ก่อนเริ่ม Liquid Staking
- มีกระเป๋า self-custody ที่รองรับเชนที่ต้องการ (MetaMask/Trust Wallet สำหรับ ETH, Phantom/Solflare สำหรับ SOL) แล้ว
- เข้าใจแล้วว่าเว็บเทรดไทยไม่มี stETH/jitoSOL ขาย ต้องทำผ่านโปรโตคอลตรง
- เช็ค URL เว็บ stake.lido.fi หรือ jito.network ให้ตรงตัวสะกดก่อนเชื่อมกระเป๋าทุกครั้ง (กันเว็บปลอม)
- เผื่อเหรียญ native ไว้จ่ายค่า gas แยกจากก้อนที่จะ stake
- เช็ค APY สดจากเว็บโปรโตคอลตรง ไม่เชื่อตัวเลขจากบทความเก่า
- เข้าใจความต่างของ rebasing (stETH) กับ appreciating (jitoSOL) ก่อนใช้ต่อใน DeFi
- ถ้าจะเอาไปวาง collateral กู้เงินต่อ เผื่อ buffer ห่างจาก liquidation พอสมควร
- เริ่ม stake จำนวนน้อยทดสอบขั้นตอนทั้งหมดก่อน ค่อยเพิ่มเงินจริง
คำถามที่พบบ่อย
stETH กับ jitoSOL ซื้อขายบน Binance TH หรือ Bitkub ได้ไหม?
ไม่ได้ ทั้งสองเว็บเทรดไทยไม่มีคู่เทรด stETH หรือ jitoSOL เลย Binance TH มีแค่ WBETH ซึ่งเป็นคนละโปรโตคอลกับ stETH ของ Lido ต้องทำผ่านกระเป๋า self-custody และเว็บโปรโตคอลตรงเท่านั้น
ทำไมจำนวน stETH ในกระเป๋าเพิ่มขึ้นเองทุกวัน?
เป็นกลไก rebasing ปกติของ Lido ไม่ใช่บั๊ก ระบบอัปเดตจำนวน stETH ให้สะท้อน reward ที่ validator ได้รับทุกวันโดยอัตโนมัติ ต่างจาก jitoSOL ที่จำนวนเหรียญเท่าเดิมแต่มูลค่าแลกคืนเพิ่มขึ้นแทน
Liquid Staking เสี่ยงกว่าการ stake ปกติบนเว็บเทรดไหม?
มีความเสี่ยงเพิ่มที่การ stake บนเว็บเทรดไม่มี เช่น smart contract risk ของโปรโตคอลและความเสี่ยง depeg ของตลาดรอง แต่แลกมาด้วยการใช้เหรียญต่อใน DeFi ได้ ขณะที่ stake บนเว็บเทรดมักล็อกใช้ต่อไม่ได้เลย
ถอน stETH หรือ jitoSOL คืนเป็น ETH/SOL ใช้เวลานานแค่ไหน?
ปกติ stETH ใช้ 1-5 วันในสภาวะปกติ แต่ช่วง validator exit queue แน่นอาจยาวกว่า 10 วัน ส่วน jitoSOL โดยทั่วไปเร็วกว่าเพราะกลไกการ exit ของ Solana ต่างจาก Ethereum
ถ้าไม่อยากยุ่งกับ DeFi เลย ควร stake ผ่าน LST ไหม?
ถ้าแค่ต้องการรับ reward อย่างเดียวไม่ใช้ DeFi ต่อ การ stake ผ่านเว็บเทรดที่มีฟีเจอร์ staking ตรงอาจง่ายกว่าและไม่ต้องดูแลกระเป๋า self-custody เอง LST เหมาะกับคนที่ต้องการใช้เงินก้อนนั้นทำงานต่อใน DeFi ไปพร้อมกัน




















