International Organization of Securities Commissions (IOSCO) หน่วยงานกำกับดูแลตลาดหลักทรัพย์ระดับโลกที่มีสมาชิกกว่า 130 ประเทศ ออกรายงานเตือนเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ว่าคอมพิวเตอร์ควอนตัมที่ทรงพลังพออาจถอดรหัสการเข้ารหัสแบบกุญแจสาธารณะ (public-key cryptography) ที่ใช้ปกป้องระบบการเงินทั่วโลกอยู่ในขณะนี้ รวมถึงบล็อกเชนอย่าง Bitcoin, Ethereum และ Solana โดยระบุว่าการเปลี่ยนผ่านของบล็อกเชนจะ “ยากเป็นพิเศษ” กว่าระบบการเงินทั่วไป
📑 สารบัญ
IOSCO เตือนอะไร เมื่อไหร่ควอนตัมจะมาถึง
รายงานของ IOSCO ระบุว่าคอมพิวเตอร์ควอนตัมที่ “ทรงพลังเพียงพอ” จะทำลายการเข้ารหัสที่ใช้ยืนยันตัวตน ทำธุรกรรม และเก็บข้อมูลลับทางการเงินได้ทั้งหมด ประธานบอร์ด IOSCO นาย Jean-Paul Servais ระบุว่า “ความท้าทายด้านความพร้อมทางไซเบอร์จากควอนตัมคอมพิวเตอร์เกิดขึ้นทันทีและต้องลงมือทำ” แม้เครื่องจักรที่มีความสามารถระดับนั้นยังไม่มีอยู่จริงในวันนี้
รายงานอ้างอิงประมาณการแบบระมัดระวังว่าควอนตัมคอมพิวเตอร์ระดับทำลายรหัสได้อาจมาถึงช่วงปี 2030-2035 แต่ผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรมหลายรายที่ IOSCO สอบถามเตือนหนักกว่านั้น โดยเสนอให้เตรียมรับมือภายใน 5 ปีข้างหน้า เพราะ AI อาจเร่งการพัฒนาควอนตัมคอมพิวเตอร์ให้เร็วขึ้น
ทำไมบล็อกเชนแก้ยากกว่าระบบการเงินทั่วไป
ธนาคารและระบบการเงินดั้งเดิมสามารถอัปเกรดระบบเข้ารหัสได้จากศูนย์กลาง แต่บล็อกเชนสาธารณะอย่าง Bitcoin, Ethereum และ Solana ฝังการเข้ารหัสไว้ในโครงสร้างหลักของเครือข่าย การเปลี่ยนจึงต้อง “Hard Fork” และอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่ายในเครือข่ายแบบกระจายศูนย์ ซึ่ง IOSCO ระบุว่าทำให้การเปลี่ยนผ่าน “ช้าและกระจัดกระจาย”
ต้นทุนของการเปลี่ยนก็ไม่น้อย ลายเซ็นดิจิทัลแบบต้านควอนตัมตามมาตรฐาน ML-DSA-44 ของสถาบันมาตรฐาน NIST สหรัฐฯ มีขนาดประมาณ 2,420 ไบต์ ใหญ่กว่าลายเซ็นแบบ Elliptic Curve ที่ใช้อยู่ปัจจุบัน (64 ไบต์) ถึง 35-40 เท่า
| รายการ | ปัจจุบัน (Elliptic Curve) | ต้านควอนตัม (ML-DSA-44) |
|---|---|---|
| ขนาดลายเซ็น | 64 ไบต์ | ~2,420 ไบต์ (ใหญ่ขึ้น 35-40 เท่า) |
| ผลทดสอบบน Solana Testnet | ความเร็วปกติ | ความเร็วลดลงราว 90% |
บิตคอยน์ 6 ล้านเหรียญเสี่ยงยังไงกันแน่
จุดที่น่ากังวลที่สุดคือกระเป๋า Bitcoin ที่ “เปิดเผยกุญแจสาธารณะ” (exposed public key) แล้ว เช่น กระเป๋าที่ใช้ที่อยู่แบบเก่า (P2PK) หรือกระเป๋าที่เคยใช้จ่ายออกไปแล้วทำให้กุญแจสาธารณะปรากฏบนบล็อกเชน กลุ่มนี้มีอยู่ราว 6 ล้าน BTC ตามข้อมูลที่กลุ่มพันธมิตรด้านควอนตัมของอุตสาหกรรมคริปโตเคยรวบรวมไว้ เพราะเมื่อควอนตัมคอมพิวเตอร์ทรงพลังมาถึง (“Q-Day”) มันสามารถคำนวณกุญแจส่วนตัวจากกุญแจสาธารณะที่เปิดเผยแล้วได้
กระเป๋าที่ไม่เคยเปิดเผยกุญแจสาธารณะ (ยังไม่เคยใช้ หรือใช้ที่อยู่แบบใหม่ที่ไม่เคย reuse) จะปลอดภัยกว่า เพราะกุญแจสาธารณะจะเปิดเผยก็ตอนที่ทำธุรกรรมออกเท่านั้น ทำให้มีเวลาแข่งกับผู้โจมตีน้อยกว่าการถูกคำนวณจากข้อมูลที่แฮกเกอร์เก็บไว้นาน ๆ
- ใช้ที่อยู่ Bitcoin แบบใหม่ (Bech32 / Taproot) และไม่ใช้ที่อยู่ซ้ำ
- หลีกเลี่ยงที่อยู่แบบเก่า P2PK ที่เปิดเผยกุญแจสาธารณะตรง ๆ
- ติดตามข่าว “Post-Quantum” ของเครือข่ายที่ถือเหรียญอยู่ (Bitcoin, Ethereum กำลังพัฒนา EIP รองรับ)
มุมนักลงทุนไทย
สำหรับนักลงทุนไทย เรื่องนี้ยังไม่ใช่สิ่งที่ต้องตื่นตระหนกวันนี้ เพราะ IOSCO เองก็ยืนยันว่ายังไม่มีควอนตัมคอมพิวเตอร์เครื่องใดในโลกทำลายรหัสการเงินได้จริงในขณะนี้ และตามไทม์ไลน์ประมาณการคือ 5-10 ปีข้างหน้า แต่ประเด็นนี้สอดคล้องกับที่สำนักงาน ก.ล.ต. ไทยและหน่วยงานกำกับดูแลทั่วโลกเริ่มจับตาความเสี่ยงไซเบอร์ของสินทรัพย์ดิจิทัลมากขึ้น นักลงทุนไทยที่ถือ Bitcoin ผ่านกระดานไทยหรือกระเป๋าส่วนตัวควรถือเป็นเหตุผลเพิ่มเติมในการเลือกกระเป๋าที่รองรับมาตรฐานใหม่ ไม่ใช่ที่อยู่แบบเก่าที่เปิดเผยกุญแจสาธารณะ และติดตามว่าเครือข่ายที่ถือเหรียญอยู่มีแผนอัปเกรดต้านควอนตัมหรือยัง
คำถามที่พบบ่อย
Q-Day คืออะไร
Q-Day คือวันที่คอมพิวเตอร์ควอนตัมมีพลังมากพอจะถอดรหัสการเข้ารหัสแบบกุญแจสาธารณะที่ใช้ปกป้อง Bitcoin, Ethereum และระบบการเงินอื่น ๆ ได้จริง ซึ่ง IOSCO ประมาณการว่าจะอยู่ในช่วงปี 2030-2035 เป็นอย่างน้อย
บิตคอยน์ของเราเสี่ยงไหม
กระเป๋าที่ไม่เคยเปิดเผยกุญแจสาธารณะ (ที่อยู่ใหม่ ไม่ reuse) ยังปลอดภัยในตอนนี้ ส่วนกระเป๋าเก่าที่เปิดเผยกุญแจสาธารณะแล้วราว 6 ล้าน BTC ทั่วโลกคือกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงสุดเมื่อถึง Q-Day
ต้องทำอะไรตอนนี้
ยังไม่ต้องทำอะไรด่วน แต่ควรเริ่มใช้ที่อยู่แบบใหม่ที่ไม่ reuse และติดตามความคืบหน้าแผนอัปเกรดต้านควอนตัมของเครือข่ายที่ถือเหรียญอยู่ เพราะการเปลี่ยนผ่านทั้งระบบต้องใช้เวลาหลายปี
ที่มา: IOSCO Report — The Implications of Quantum Computing on Financial Markets และ Decrypt





















